Onderbouwing van de MindNavigator vragenbank
- Versie
- 2.0
- Datum
- 3 juni 2026
- Psychometrische domeinen
- 15
- Psychometrische vragen
- 133
Wat dit document wel en niet is
Dit is een verantwoording van de methodologische onderbouwing en het inhoudelijke kwaliteitsproces van de vragenbank. Het beschrijft waarop de vragen zijn gebaseerd, hoe ze zijn opgebouwd en hoe we de taal bewaken.
Het is geen afgeronde psychometrische validatie. MindNavigator is een educatief inzichtsinstrument, geen diagnostisch hulpmiddel. Formele validatiestudies, waaronder een onafhankelijke expert-panel Content Validity Index, normering, test-hertest betrouwbaarheid en predictieve validiteit, staan gepland voor na de betafase en zijn nog niet uitgevoerd.
In de betafase berust de inhoudelijke review op een gestructureerd intern en AI-ondersteund proces, verankerd in peer-reviewed constructen. De cijfers op deze pagina, zoals vraagaantallen, zijn afkomstig uit de daadwerkelijke vragenbank (de single source of truth in de seed-data).
Samenvatting
De psychometrische kern van MindNavigator omvat 133 vragen verdeeld over 15 domeinen in twee dimensies: Executieve Functies (8 domeinen, 76 vragen) en Sensorische Verwerking (7 domeinen, 57 vragen). Elke vraag is verankerd in een peer-reviewed construct en geordend in een drieniveaustructuur (screening, deepening, strength).
Het Schooltype Kompas gebruikt een aanvullende gespreksgids. Die items zijn een reflectie- en gesprekshulpmiddel, geen psychometrische schaal, en vallen daarom buiten de scope van deze onderbouwing.
Opbouw van de vragenbank
Executieve Functies, 8 domeinen, 76 vragen
Gebaseerd op het executieve-functiemodel van Barkley (2012) en het unity/diversity-model van Miyake et al. (2000).
| Domein | Vragen | Screening | Deepening | Strength |
|---|---|---|---|---|
| Focus | 9 | 3 | 4 | 2 |
| Planning | 11 | 3 | 6 | 2 |
| Organisatie | 9 | 3 | 4 | 2 |
| Impulscontrole | 10 | 3 | 5 | 2 |
| Flexibiliteit | 10 | 3 | 5 | 2 |
| Werkgeheugen | 9 | 3 | 4 | 2 |
| Emotieregulatie | 9 | 3 | 4 | 2 |
| Taakinitiatie | 9 | 3 | 4 | 2 |
| Totaal Executieve Functies: 76 vragen | ||||
Sensorische Verwerking, 7 domeinen, 57 vragen
Gebaseerd op het Sensory Processing Framework van Dunn (1997) en het Sensory Integration model van Ayres (1972).
| Domein | Vragen | Screening | Deepening | Strength |
|---|---|---|---|---|
| Auditief | 8 | 3 | 3 | 2 |
| Visueel | 8 | 3 | 3 | 2 |
| Tactiel | 8 | 3 | 3 | 2 |
| Beweging | 8 | 3 | 3 | 2 |
| Smaak en geur | 8 | 3 | 3 | 2 |
| Interoceptie | 9 | 3 | 4 | 2 |
| Verwerkingsstijl | 8 | 3 | 3 | 2 |
| Totaal Sensorische Verwerking: 57 vragen | ||||
Drieniveaustructuur
Elk domein is opgebouwd in drie lagen, zodat de afname zich aanpast aan wat een kind laat zien zonder onnodig lang te worden.
| Niveau | Wanneer | Doel |
|---|---|---|
| Screening | Altijd (3 vragen per domein) | Een eerste, brede peiling van het domein |
| Deepening | Bij een lagere screeningsuitkomst (score < 3.0) | Gerichter inzicht waar dat nodig is |
| Strength | Altijd (2 vragen per domein) | Expliciet ruimte voor wat juist goed gaat |
De strength-laag is bewust in elk domein aanwezig. Dit borgt de sterktes-eerst benadering op constructie-niveau, niet alleen in de rapporttekst.
Wetenschappelijke constructbasis
Executieve Functies
| Construct | Referentie |
|---|---|
| Executieve-functiemodel | Barkley (2012) |
| Werkgeheugen | Baddeley (2000) |
| Inhibitiecontrole | Miyake et al. (2000) |
| Tijdsbeleving en ADHD | Barkley (2011) |
| Maskeren bij meisjes | Hull et al. (2017) |
| Emotieregulatie | Gross (2015) |
Sensorische Verwerking
| Construct | Referentie |
|---|---|
| Sensorische verwerkingsstijlen | Dunn (1997) |
| Sensory Integration | Ayres (1972) |
| Sensorische gevoeligheid bij ADHD en ASS | Marco et al. (2011) |
| Interoceptie | Craig (2003) |
Neurodiversiteit
| Concept | Referentie |
|---|---|
| Neurodiversiteitsparadigma | Armstrong (2010) |
| Strengths-based assessment | Lerner en Callina (2014) |
| Positieve identiteitsontwikkeling | Gelbar et al. (2014) |
Taal- en kwaliteitsborging
Naast de constructbasis bewaken we de taal en kwaliteit van elke vraag en elke gegenereerde rapporttekst via vaste, in code verankerde mechanismen. Dit is geen eenmalige audit met een eindcijfer, maar een doorlopend proces.
- Verboden-woorden controle. Een centrale lijst van ruim 90 Nederlandse en 80 Engelse termen in acht categorieën blokkeert pathologiserend en deficitgericht taalgebruik.
- Context-bewuste validatie. Woorden als "uitdaging" worden alleen geweerd in een negatieve context, zodat neutrale formuleringen mogelijk blijven.
- Meerstaps kwaliteitscontrole. Elke gegenereerde rapportsectie doorloopt een geautomatiseerde controlepijplijn op taal, neutraliteit, lengte en sterktes-balans.
- Sterktes-eerst op structuurniveau. Elk domein bevat een vaste strength-laag, zodat wat goed gaat altijd expliciet aan bod komt.
Roadmap naar formele validatie
We zijn transparant over wat al staat en wat nog volgt. De onderstaande stappen zijn gepland voor na de betafase, in samenwerking met een onafhankelijke psycholoog.
- Verankering in peer-reviewed constructen
- Drieniveaustructuur per domein
- Taal- en kwaliteitsborging in code
- Intern en AI-ondersteund reviewproces
- Onafhankelijke expert-panel Content Validity Index
- Normering op een representatieve steekproef
- Test-hertest betrouwbaarheid
- Predictieve validiteit
Conclusie
De vragenbank is theoretisch gegrondvest, neurodiversiteitsbevestigend in taal en framing, en doordacht in zijn drieniveaustructuur. Voor een educatief breinprofileringsinstrument in de betafase vormt dit een solide inhoudelijke basis.
MindNavigator presenteert zich als wat het is: een educatief inzichtsinstrument dat ouders en kinderen helpt begrijpen hoe een brein werkt. Wetenschappelijk onderbouwd, leeftijdsgeschikt en empowerend, met een eerlijke roadmap naar formele psychometrische validatie.
Referenties
- Armstrong, T. (2010). Neurodiversity: Discovering the Extraordinary Gifts of Autism, ADHD, Dyslexia, and Other Brain Differences. Da Capo Press.
- Ayres, A.J. (1972). Sensory Integration and Learning Disorders. Western Psychological Services.
- Baddeley, A. (2000). The episodic buffer: a new component of working memory? Trends in Cognitive Sciences, 4(11), 417-423.
- Barkley, R.A. (2011). Barkley Deficits in Executive Functioning Scale (BDEFS). Guilford Press.
- Barkley, R.A. (2012). Executive Functions: What They Are, How They Work, and Why They Evolved. Guilford Press.
- Craig, A.D. (2003). Interoception: the sense of the physiological condition of the body. Current Opinion in Neurobiology, 13(4), 500-505.
- Dunn, W. (1997). The impact of sensory processing abilities on the daily lives of young children and their families. Infants & Young Children, 9(4), 23-35.
- Gelbar, N.W., et al. (2014). A comprehensive survey of current and former twice-exceptional students. Gifted Child Quarterly, 58(4), 255-269.
- Gross, J.J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1-26.
- Hull, L., et al. (2017). "Putting on my best normal": Social camouflaging in adults with autism spectrum conditions. Journal of Autism and Developmental Disorders, 47(8), 2519-2534.
- Lerner, R.M. & Callina, K.S. (2014). The study of character development: Towards tests of a relational developmental systems model. Human Development, 57(6), 322-346.
- Lynn, M.R. (1986). Determination and quantification of content validity. Nursing Research, 35(6), 382-385.
- Marco, E.J., et al. (2011). Sensory processing in autism: a review of neurophysiologic findings. Pediatric Research, 69(5 Pt 2), 48R-54R.
- Miyake, A., et al. (2000). The unity and diversity of executive functions and their contributions to complex "frontal lobe" tasks. Cognitive Psychology, 41(1), 49-100.
- Polit, D.F. & Beck, C.T. (2006). The content validity index: are you sure you know what's being reported? Research in Nursing & Health, 29(5), 489-497.